Coaching

Je kunt terecht bij de coaches voor verschillende vragen over erfgoed. Lees hieronder veelvoorkomende vragen (FAQ’s). We staan klaar om mensen te ondersteunen die zich vrijwillig inzetten:

  • om een fijnere leefomgeving te maken met erfgoed
  • om rondom erfgoed een activiteit op te zetten
  • om meer mensen een stem te geven in het erfgoed

Erfgoed is bijvoorbeeld een traditie, een oud gebouw, een landschap, een museum, een archeologische vondst en alle andere zaken uit het verleden die we willen doorgeven.

Je kunt met vragen of voor advies terecht bij een van onze drie coaches:

Gelderland: Lian van der Zon

06 28 28 55 22 | l.vanderzon@erfgoedgelderland.nl

Noord-Brabant: Emma Goossens

06 38 27 87 04 | emmagoossens@erfgoedbrabant.nl

Zuid-Holland: Marloes Wellenberg

015 215 43 81 | wellenberg@erfgoedhuis-zh.nl

Heb je een coachingsvraag vanuit een andere provincie?
Neem gerust contact op met het erfgoedhuis in jouw provincie. De erfgoedhuizen zijn verenigd in OPEN (Overleg Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland). Een overzicht van de deelnemende erfgoedhuizen vind je op openerfgoed.nl.

Waarom doen we dit?
In ons land houden heel veel mensen zich bezig met erfgoed. Dat is heel belangrijk. Daarom willen wij die mensen ondersteunen en met elkaar in contact brengen. Zo kunnen we kennis uitwisselen, leren van elkaars ervaringen en samen zorgen dat iedereen die dat wil mee kan doen.

De coaching is een initiatief van Erfgoed Gelderland, Erfgoedhuis Zuid-Holland en Erfgoed Brabant en wordt mogelijk gemaakt door een subsidie van het ministerie van OC&W.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Veelgestelde vragen

Hieronder vind je veel gestelde vragen (FAQ’s). Heb je nog vragen die hier niet bijstaan? Laat het ons weten!

Collecties

Hoe kan ik een collectie voorwerpen het best registreren/digitaliseren/bewaren?

Om een collectie te kunnen tonen, doorzoeken, gebruiken en doorgeven is het belangrijk om deze goed te registreren, te conserveren en eventueel te digitaliseren. Veel erfgoedorganisaties werken met een collectiebeleid. Daarin bepaal je wat je bewaart en wat niet. Wist je dat voor het vaststellen van de waarde van een collectie niet alleen de economische of museale waarde interessant is? Je kunt de betekenis van een voorwerp juist ook samen met mensen buiten de organisatie onderzoeken, bijvoorbeeld oud-gebruikers van objecten of lokale kenners die meer kunnen vertellen over de geschiedenis van het object.

Ik heb voorwerp in bezit/gevonden, waarvan ik denk dat het interessant is voor een museum of historische vereniging. Hoe pak ik het aan om contact te leggen?

Wat fijn dat je op zoek wilt naar een goede bestemming voor dit voorwerp! Voordat je verder gaat is het handig om te kijken wat je al van het voorwerp weet, en of je meer over het voorwerp te weten kunt komen. Hoe is het gebruikt? Waar is het gemaakt? Waar is het gebruikt? Door wie is het gemaakt, door wie is het gebruikt? Zijn er foto’s waarop het voorwerp in beeld is? Hoe oud is het?

Vanuit deze informatie kun je verder gaan kijken: zijn er vergelijkbare voorwerpen waardoor ik meer te weten kan komen over mijn voorwerp? Kijk daarvoor bijvoorbeeld op de website van Collectie Nederland, Europeana, Brabants Erfgoed of Collectie Gelderland. Op deze manier krijg je ook een beeld van welke organisaties vergelijkbare objecten verzamelen. Ook is het interessant om eens te kijken naar de collecties van musea of historische verenigingen bij je in de buurt.

Hoe gaan wij als museum of historische vereniging om met voorwerpen die mensen komen aanbieden?

Wat fijn als mensen bedenken dat iets wat zij in hun bezit hebben misschien een mooie plaats zou kunnen krijgen in het museum. Bijvoorbeeld omdat het echt iets vertelt over het verleden, en de eigenaar vindt dat dit niet verloren mag gaan.

Als museum heb je echter niet onbeperkt ruimte. En bovendien: misschien past een voorwerp wel helemaal niet bij de thema’s die jullie in het museum als zwaartepunt hebben. Dan kan het zijn dat je samen op zoek gaat naar een andere goede bestemming. Misschien kun je verwijzen naar een ander museum waar het wel zou passen.

Informatie over erfgoed

Ik zoek informatie over lokale of regionale geschiedenis voor mijn onderzoek of voor een opdracht

Waar te beginnen? Als je informatie over een specifiek onderwerp zoekt is het een idee om te starten met de website van het archief in jouw regio. Meer informatie over alle archieven in Nederland vind je in de ArchiefWiki. Op de website van het archief kun je over het algemeen historische foto’s, kaarten en archiefbeschrijvingen doorzoeken. Bedenk vooral bij die laatste categorie goed dat je via de zoekfunctie zoekt in de beschrijving (inventaris) van een archief, niet in het daadwerkelijke archief. Hoewel er veel digitaal beschikbaar is, is er ook veel (nog) niet gedigitaliseerd. Dat kun je – al dan niet op afspraak – gratis opvragen en inzien op de studiezaal van het archief.

Veel plaatsen hebben ook een historische vereniging, heemkundekring of oudheidkamer. Vaak beheren zij ook collecties en kunnen ze je verder op weg helpen met je onderzoek. Nagenoeg alle verenigingen geven publicaties uit en het is goed mogelijk dat iemand al eens iets heeft geschreven over het onderwerp waar jij interesse in hebt. Of misschien heeft jouw regio een streekmuseum waar je eens contact mee zou kunnen opnemen? Verenigingen en musea beschikken vaak over werkgroepen met veel expertise. Dat kan over dialect of streekdracht gaan, maar ook over de Tweede Wereldoorlog, boerderijen, oral history of monumenten.

Ook de website Delpher.nl – waar een groot aantal historische kranten en tijdschriften digitaal te doorzoeken is – biedt een schat aan informatie voor onderzoekers op het gebied van lokale en regionale geschiedenis.
Tot slot: bijna alle provincies beschikken over een website met verhalen over het erfgoed en de geschiedenis van de provincie en soms daar ook collecties te doorzoeken. Laat je inspireren en beleef lokale en regionale verhalen op: DeVerhalenvanGroningen, TeruginDrenthe, MijnStadMijnDorp (Overijssel), Flevolands Geheugen, MijnGelderland, UtrechtAltijd, GeschiedenisvanZuidHolland, Oneindig NoordHolland, Zeeuwse Ankers, Brabants Erfgoed of de Limburgse Verhalensite.

Mag ik materiaal/publicatie/beeld gebruiken?

Wil je een tentoonstelling maken, een artikel schrijven of iets op je website publiceren? Vaak ga je dan ook beeldmateriaal, teksten of andere bronnen gebruiken. Het is altijd goed om te kijken waar dit materiaal vandaan komt, misschien zit er auteursrecht op de documenten of foto’s die jij wilt gebruiken? Auteursrecht verloopt pas zeventig jaar na overlijden van de langstlevende maker van het product.

Wil je materiaal gebruiken? Vraag dan altijd eerst toestemming aan de maker. Of kijk of je materiaal kunt vinden waar bij vermeld is dat je het kunt gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld als beeldmateriaal of teksten zijn vrijgegeven onder een Creative Commons licentie. Steeds meer musea vinden het belangrijk om hun collecties te delen, zodat zoveel mogelijk mensen er kennis mee kunnen maken. Zo kun je op de site van het Rijksmuseum afbeeldingen uit hun collectie in hoge resolutie downloaden.

Ga je zelf nieuw materiaal ontwikkelen voor jouw organisatie? Denk er dan over na hoe je dit presenteert. Mogen andere mensen jouw materiaal voortaan gaan gebruiken als ze daarbij jouw naam vermelden? ? Of alleen onder bepaalde voorwaarden? Misschien kun je zelf een Creative Commons licentie bij jouw werk vermelden? Dan weet iedereen direct wat de regels zijn rondom jullie materiaal.

Meer weten?
Kijk eens in het ‘Spoorboekje digitalisering erfgoedcollecties’. Hier vind je alles waar je aan moet denken als je een collectie online wilt presenteren.
Kijk ook eens in het ‘Handboek voor historische verenigingen’ als je meer wilt weten over auteursrecht, portretrecht en rechtenbeheer.

Subsidies

Waar vind ik geld voor mijn participatieve project?

Als je op zoek bent naar financiering voor een participatief project is het belangrijk om eerst een basisplan met bijbehorende begroting te maken. Bekijk hier een voorbeeld van projectplan voor een tentoonstelling. Zo weet je precies wat je wil bereiken en hoeveel geld en andere middelen er nodig zijn om dat te realiseren. Erfgoedvrijwilliger.nl verstrekt zelf geen subsidies, maar er zijn veel organisaties die dat wel doen. Bekijk bijvoorbeeld deze lijst met fondsen. Wil je een aanvraag doen, maar weet je niet precies hoe je moet beginnen? Doe dan eens de gratis e-training fondsenwerving.

Meer mensen bereiken

Hoe vinden we meer vrijwilligers?

Er zijn verschillende manieren om vrijwilligers te werven en te behouden. Belangrijk bij het werven van vrijwilligers is dat je een plan maakt. Welke vrijwilligers zoek je en waarom? En wat heb je vrijwilligers te bieden? Het opstellen van een vrijwilligersbeleid helpt om die plannen scherp en concreet te maken. Op de wegwijspagina vind je verschillende trainingen, tips en handleidingen die op weg kunnen helpen. Heb je een plan? Schrijf dan een wervende vacature en plaats deze gratis op erfgoedvrijwilliger.nl. Denk daarbij ook eens aan kortere, projectmatige vrijwilligersklussen. Je zult zien dat die weer andere vrijwilligers aantrekken, bijvoorbeeld jongeren.

Hoe kan ik erfgoed inzetten in mijn leefomgeving?

Erfgoed draagt bij aan een fijne leefomgeving. In 2022 gaat de Omgevingswet in werking en moeten gemeenten in hun bestemmingsplan vastleggen hoe zij omgaan met cultureel erfgoed. Als inwoner of vrijwilligersorganisatie kun jij daar een belangrijke rol in spelen. Bijvoorbeeld door mee te denken en te praten over de (historische) waarde van de omgeving. Of door andere inwoners actief te betrekken en hen te vragen naar hun verhalen en ideeën over een specifieke plek. Lees er meer over op de website van de Rijkdienst voor het Cultureel Erfgoed. Heeft jouw gemeente al een Omgevingsvisie en hoe ziet die eruit? Informatie daarover vind je op de website van de gemeente. Handvatten nodig om dit pro-actief op te pakken in jouw gemeente? Erfgoedvereniging Heemschut en archeologievereniging AWN hebben een cursus ontwikkeld die in diverse provincies – in samenwerking met een erfgoedhuis of een vergelijkbare organisatie – wordt aangeboden.

Hoe bereiken we nieuwe doelgroepen?

Veel organisaties zoals musea, heemkundekringen en historische verenigingen willen graag nieuwe doelgroepen bereiken. Omdat ze graag meer bezoekers of leden willen of misschien omdat ze denken dat een thema een specifieke groep zou kunnen aanspreken. Maar hoe bereik je deze doelgroep dan?

Belangrijk is om te kijken wat je precies wilt met de nieuwe doelgroep: wil je dat zij als publiek langskomen? Of wil je dat ze actief gaan deelnemen binnen jullie organisatie? En hoe ziet deze nieuwe doelgroep er precies uit? En waar zou je de doelgroep kunnen bereiken? Stel je voor dat jullie normaal gesproken gebruik maken van posters, krantenartikelen en jullie website maar je nu een andere doelgroep wilt bereiken, misschien moet je dan eens gebruik maken van (andere) social media. Of probeer of je een pitch kunt houden in een buurthuis of bij een lokale vereniging.

Handig is om te kijken naar organisaties in de buurt, hebben zij wel ervaring met deze doelgroep? Hoe pakken zij dat aan? Neem eens contact op om kennis te maken en ervaringen uit te wisselen. Of misschien lukt het jullie wel om iemand uit de doelgroep te vragen of hij/zij kan helpen met de organisatie van jullie evenement/tentoonstelling. Samen kun je dan op zoek gaan naar een manier om de nieuwe doelgroep te bereiken.

Als je gaat samenwerken is het goed om te kijken welke rol je zelf aan neemt en wat je verwacht van de samenwerking. Zorg ervoor dat degene met wie je gaat samenwerken ook de kans krijgt om zelf beslissingen te maken. Dat maakt je organisatie divers waardoor je misschien ook eerder een diverse doelgroep gaat bereiken.

Hoe vergroten we de zichtbaarheid van erfgoed?

Jullie voelen je verbonden met jullie erfgoed en vinden dit belangrijk. Je wilt natuurlijk dat andere mensen erfgoed ook belangrijk (gaan) vinden, maar dan moeten ze wel weten wat er allemaal gebeurt met en rondom het erfgoed. Hoe zorg je ervoor dat jouw nieuws ook bekend wordt?

Als historische vereniging, heemkundekring, museum of immaterieel erfgoed organisatie heb je verschillende soorten boodschappen die je naar buiten wilt zenden: denk aan het verwerven van nieuwe objecten of activiteiten die jullie organiseren. Soms wil je alleen informeren, zoals wanneer jullie een mooie schenking hebben gekregen. Soms wil je ook oproepen tot actie: bijvoorbeeld dat mensen jullie eens moeten bezoeken, een bijdrage kunnen leveren aan jullie activiteiten of zich aan jullie kunnen verbinden als vrijwilliger.

Het is belangrijk om voordat je een artikel gaat schrijven goed na te denken wat de kernboodschap is, maar dat zo precies mogelijk. Bouw dit daarna uit aan de hand van de vijf w’s: waar, wanneer, waarover gaat het, wie is betrokken en waarom gebeurt er iets? Hou het bericht zakelijk, dat zorgt ervoor dat je bericht sneller opgepakt wordt. Maak er niet te veel een reclame boodschap van. Kijk daarna goed naar de structuur van je bericht. Meer informatie over opbouw, structuur en toon vind je hier.

Nieuwsberichten kun je vaak via e-mail al verspreiden. Op websites van kranten vind je vaak contactgegevens maar vraag ook eens rond hoe andere organisaties of verenigingen in jullie regio contacten leggen. Veel lokale of online kranten hebben op hun website een invulformulier om nieuws aan te leveren. Datzelfde geldt voor online activiteitenagenda’s. Maar denk ook aan het gebruik van sociale media. Kies de krant, tijdschrift of website die past bij de doelgroep die je wilt bereiken.